Artikelen uit 2026
Alle artikelen die in 2026 verschenen op de sites in het netwerk, nieuwste eerst. Elk stuk opent op de site waar het verschenen is.
Oorzaken van transgenderidentiteit
Oorzaken van transgenderidentiteit: biologische, psychologische en sociale factoren die in de literatuur worden onderzocht.
Online identiteitszoektocht
Online identiteitszoektocht: hoe TikTok, Reddit en Discord een rol spelen in adolescente verkenning van genderidentiteit.
Onderzoek naar transgenderidentiteit
Onderzoek naar transgenderidentiteit: sleutelstudies, internationale reviews (Cass, Finland, Karolinska), methodologische kritiek en open vragen.
Omgaan met onzekerheid
Als ouder omgaan met onzekerheid rond de genderidentiteit van je kind: niet alles vastleggen, niet alles afwijzen, ruimte voor gesprek behouden.
Mijn puber wil een andere naam
Mijn puber wil een andere naam en pronouns: hoe reageer je, wat zegt de literatuur over sociale transitie, en wanneer is professionele hulp zinvol?
Mijn kind zegt transgender te zijn
Mijn kind zegt transgender te zijn: hoe reageer je, wat zegt de literatuur, welke vragen kun je samen verkennen en wanneer is professionele hulp zinvol?
Methodologische kritiek op onderzoek
Methodologische kritiek op transgenderonderzoek: kleine steekproeven, loss to follow-up, geen controlegroepen. Wat reviews ervan zeggen.
Magnus Hirschfeld
Magnus Hirschfeld (1868-1935): Duits-Joods arts en pionier van seksuologisch onderzoek. Zijn Institut für Sexualwissenschaft en bijdrage aan begripsvorming.
Littman ROGD-studie
Lisa Littman publiceerde in 2018 in PLOS One de ROGD-studie. Wat het onderzoek vond, hoe het werd ontvangen en wat eraan voorbij is gegaan.
Karolinska 2021
Karolinska University Hospital (2021) stopte met puberteitsremmers buiten klinische trials voor minderjarigen. Zweedse beleidsverandering.
John Money
Money muntte de term gender en bouwde zijn theorie op het Reimer-experiment. Dat was fraude. David Reimer pleegde zelfmoord. Toch leeft Money's leer voort.
ICD-classificatie geschiedenis
ICD-classificatie: van transsexualism in ICD-10 naar gender incongruence in ICD-11 (2019), uit het hoofdstuk geestelijke gezondheid.
Hoe weet je of je transgender bent?
Hoe weet je of je transgender bent? Wat signalen, twijfels en zelfreflectie betekenen volgens de literatuur, zonder simpele test of online checklist.
Hersenen en transgenderidentiteit
Hersenstudies bij transgender personen: verschillen in BSTc, witte stof en hersenactiviteit. Wat de bevindingen wel en niet bewijzen.
Harry Benjamin (1966)
Harry Benjamin (1885-1986): endocrinoloog en auteur van The Transsexual Phenomenon. Grondlegger van moderne klinische transgenderzorg.
Gesprek aangaan met je kind
Hoe voer je een gesprek met je kind over genderidentiteit zonder te ontkennen of vooruit te lopen? Praktische tips en voorbeelden van open vragen.
Geschiedenis van het transgenderbegrip
Geschiedenis van het transgenderbegrip: van Hirschfeld via Cauldwell en Benjamin tot Stoller, Money, DSM en ICD. Hoe het concept zich vormde.
Genetica en transgenderidentiteit
Genetisch onderzoek bij transgenderidentiteit: tweelingstudies suggereren heritabiliteit van 30-60%. Geen enkele genvariant verklaart het op zichzelf.
Finland-richtlijn 2020
De Finse COHERE-aanbeveling 2020 herzag de zorg voor minderjarigen met genderdysforie. Terughoudendheid bij medische stappen werd het uitgangspunt.
Eerste signalen van transgenderidentiteit
Eerste signalen van transgenderidentiteit bij kinderen, pubers en volwassenen. Wat de literatuur als typische ervaringen beschrijft.
DSM-classificatie geschiedenis
DSM-classificatie van transgenderidentiteit van DSM-III (1980) tot DSM-5 (2013): transsexualism, gender identity disorder, gender dysphoria.
Dissociatie en genderidentiteit
Dissociatie bij genderdysforie: casuïstiek beschrijft samenhang. Wat de literatuur er wel en niet over zegt.
Detransitie en identiteit
Detransitie: het terugdraaien van eerder gemaakte sociale of medische transitie. Wat de literatuur over frequentie, redenen en gevolgen zegt.
Desistance-onderzoek
Desistance: het verdwijnen van vroege cross-gender identificatie. Wat cohortstudies laten zien en de methodologische discussie.
David Cauldwell (1949)
David Cauldwell (1949) introduceerde de term psychopathia transsexualis in het tijdschrift Sexology. Eerste klinische scharniermoment voor transseksuele zorg.
Comorbiditeit en transgenderidentiteit
Comorbiditeit bij transgenderidentiteit: autisme, ADHD, depressie, angst, trauma en eetstoornissen komen vaker voor. Wat de cijfers laten zien.
Coming out als tiener
Coming out als transgender in tienerjaren: context, gezinsreacties, peer-omgeving en wat literatuur over dit moment beschrijft.
Cisgender: betekenis
Cisgender betekent: genderidentiteit komt overeen met toegekend geslacht bij geboorte. Tegenhanger van transgender. Herkomst en gebruik van de term.
Cijfers CBS en Amsterdam UMC
CBS en Amsterdam UMC zijn de belangrijkste Nederlandse bronnen voor cijfers over transgenderidentiteit. Wat ze rapporteren en waar de beperkingen liggen.
Cass Review en transgenderidentiteit
De Cass Review (2024): onafhankelijke evaluatie van jeugd-gendergezondheidszorg in Engeland. Bevindingen, aanbevelingen en internationale betekenis.
Blanchard-typologie
De Blanchard-typologie onderscheidt twee groepen trans vrouwen op basis van seksuele oriëntatie en autogynefilie. Controversieel en breed bekritiseerd.
Amsterdam-cohort (De Vries)
Het Amsterdam-cohort van De Vries en collega's onderzocht uitkomsten van het Dutch protocol bij transgender jongeren. Vroeg invloedrijk, later bekritiseerd.
Zijn versus voelen: feit en gevoel onderscheiden
Gevoelens zijn geen feiten. Mensen met anorexia voelen zich dik terwijl ze dun zijn; bij gender wordt dezelfde categoriefout gemaakt.
Zhou-hersenonderzoek (1995): BSTc en de beperkingen
Het Zhou-onderzoek (1995) over BSTc-volume wordt vaak aangehaald voor "trans-hersenen". De studie was klein en onderzocht hersenen van mensen die hormonen hadden gebruikt.
Zelfrapportage als basis van genderidentiteit
Bij genderidentiteit is zelfrapportage de belangrijkste informatiebron. Wat dat betekent voor de diagnostiek en wat de Cass Review daarover schrijft.
Yogyakarta-principes (2006, 2017): juridische uitrol
De Yogyakarta-principes (2006, aangevuld 2017) zijn geen verdrag maar een document van mensenrechtenexperts. Hoe ze in beleid over zelfidentificatie worden gebruikt.
WPATH SOC: van SOC1 (1979) tot SOC8 (2022)
De WPATH Standards of Care gingen van SOC1 (1979) naar SOC8 (2022). Wat er per versie veranderde en wat de Cass Review over SOC8 schrijft.
WPATH Files (2024): lobby en belangenverstrengeling
De WPATH Files (2024) zijn uitgelekte berichten van een intern WPATH-forum. Wat erin staat, wat Environmental Progress concludeert en wat Cass over WPATH schrijft.
Wat is genderidentiteit? Definitie en problematisering
Genderidentiteit is geen meetbaar biologisch feit: er is geen marker en geen objectieve test. Definitie, herkomst en kritiek.
Kritiek op het Dutch Protocol (VUmc/Cohen-Kettenis)
Het Dutch Protocol (Cohen-Kettenis, De Vries) werd het internationale model voor puberteitsremming bij jongeren. Wat de studies laten zien en wat de kritiek is.
Virginia Prince, crossdressing en de term "transgender"
Virginia Prince (1912-2009), Amerikaanse crossdresser en uitgever, hielp de term transgender populair maken voor wie als vrouw leefde zonder operatie.
Verspreiding vanaf 2010: sterke stijging van aanmeldingen en de ROGD-hypothese
Vanaf 2010 namen de aanmeldingen bij genderklinieken sterk toe, vooral onder adolescente meisjes. De oorzaken zijn onbekend; Littmans ROGD-hypothese is één voorgestelde verklaring.
Verspreiding vanaf 2000: pediatrische uitrol
Vanaf 2000 verspreidde de Nederlandse aanpak van puberteitsremming bij jongeren met genderdysforie zich internationaal, op een zwakke bewijsbasis.
Verspreiding vanaf 1990: eerste klinische praktijk
Vanaf 1990 bestond zorg voor transgender personen in slechts enkele centra, met kleine patiëntenaantallen en kleine uitkomststudies.
Sluiting Tavistock GIDS — Bell v. Tavistock + Cass
De Tavistock-genderkliniek (GIDS) sloot in maart 2024, na de Bell v. Tavistock-zaak en het tussenrapport van de Cass Review.
Taalanalyse: wat "gender" feitelijk betekent
Etymologisch betekent "gender" gewoon "soort". Taalfilosofisch is de huidige uitbreiding van het woord tot een innerlijke essentie onhoudbaar.
Spijtcijfers en methodologische problemen
Het vaak geciteerde spijtcijfer van 1-2% berust op studies met korte follow-up en een smalle definitie; volgens de Cass Review is de werkelijke frequentie onbekend.
Sociaal constructionisme: argumenten en grenzen
Sociaal constructionisme bij gender: argumenten, grenzen en interne contradicties. Niet alles wat sociaal is, is willekeurig — en sex blijft biologisch.
Sex versus gender: een vervaagd onderscheid
Sekse en gender waren ooit duidelijk te onderscheiden; nu worden ze in beleid en recht vaak door elkaar gebruikt. Een analyse van het conceptuele probleem.
SBU-rapport Zweden en Karolinska-beleid
Het SBU-rapport (2022), de Karolinska-beslissing (2021) en Socialstyrelsen: hoe Zweden hormoonbehandeling van minderjarigen beperkte tot onderzoek en uitzonderingen.