Artikelen uit september 2026
Alle artikelen die in september 2026 verschenen op de sites in het netwerk, nieuwste eerst. Elk stuk opent op de site waar het verschenen is.
Trump-regering vraagt Supreme Court om zorg aan transgender gevangenen te mogen weigeren
De Amerikaanse regering-Trump vraagt het Supreme Court federale gevangenissen toe te staan hormoontherapie, chirurgie en "sociale aanpassingen" voor transgender gedetineerden te weigeren. Twee rechtbanken oordeelden eerder dat het beleid waarschijnlijk willekeurig is.
HHS-rapport koppelt genderzorg aan geweld zonder deugdelijk bewijs
Een HHS-rapport claimt dat steun voor gender-affirming care samenhangt met politiek geweld — maar mist peer review, open data en een evenwichtige steekproef.
SGP stelt Kamervragen na melding van overleden patiënt in Dutch Protocol-onderzoek
SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelt minister Hermans zeventien vragen over de onderbouwing van het Dutch Protocol, met daarin een vraag over een patiënt die overleed na complicaties door puberteitsremmers — en de constatering dat Nederland regret en detransitie niet systematisch bijhoudt.
Eén telefoongesprek, één recept: moeder vertelt over testosteron na eetstoornis en één consult
In een interview met onderzoeksjournalist Sarah Mittermaier vertelt een moeder hoe haar dochter — met een voorgeschiedenis van eetstoornissen — na kennismaking met genderlessen op school en één telefonisch consult testosteron kreeg voorgeschreven, terwijl een psychiater eerder juist lichaamsdysmorfie had vastgesteld.
De strategische terugtocht van het Dutch Protocol
Onderzoekers van het Amsterdamse genderteam schrijven dat informed consent bij jongeren steunt op kennis die niet vast te stellen is. Wat Bolhuis daarin leest.
Waarom durft geen sportbond te zeggen dat een vrouw een vrouw is?
Een nieuw rapport van Sex Matters laat zien dat Britse sportkoepels al jaren om de kernvraag heen praten: wat betekent 'vrouw' in de vrouwencategorie? Wie zwijgt over die definitie, laat de sporter zelf het gat opvullen.
Nieuwe DARE-studie: zorgverleners weten vaak niet wat ze met detransitioners aan moeten
Een nieuwe mixed-methods studie onder de DARE-onderzoeksgroep laat zien dat bijna de helft van de detransitioners hun zorgverlener als onwetend over detransitie ervoer, met grote onvervulde behoefte aan medische, mentale en praktische ondersteuning.
Indiana plaatste tiener uit huis na conflict over genderidentiteit; het Hooggerechtshof behandelde de zaak niet
Het kind van Mary en Jeremy Cox uit Indiana werd in juni 2021 uit huis geplaatst. De ouders zeggen dat dit gebeurde omdat zij om religieuze redenen geen andere naam en voornaamwoorden wilden gebruiken; de rechters in Indiana oordeelden dat een ernstige eetstoornis de reden was. De meldingen over mishandeling werden ingetrokken. Het Amerikaanse Hooggerechtshof wees het verzoek van de ouders op 18 maart 2024 af.
LGB Alliance en ‘Drop the T’: wanneer de letters elkaar loslaten
Van de petitie ‘Drop the T’ (2015) tot LGB Alliance (2019) en de BBC-rel van 2021: waarom de belangen in de letterbrij niet altijd samenvallen en hoe COC en co. de eenheid verdedigen.
Kind met genderdysforie: wat kunnen ouders doen zonder af te wijzen?
Praktische richting voor ouders van een kind met genderdysforie: luisteren, niet meteen labelen, breed kijken, omgaan met school en hulp zoeken die de tijd neemt.
Alternatief voor Lentekriebels: welke lesmethoden gebruiken scholen?
Welke alternatieven voor de Lentekriebels bestaan er? Overzicht van Kriebels in je buik, Veiligwijs, Wonderlijk Gemaakt en Lang Leve de Liefde, en hoe scholen kiezen.
Federale rechter blokkeert UC-verbod op 'misgenderen': dwingend voornaamwoordgebruik is ongrondwettelijke dwang
Een Amerikaanse federale rechter zette op 15 september 2026 een voorlopige streep door onderdelen van het verplichte trainingsprogramma van de University of California dat het gebruik van een 'verkeerd' voornaamwoord of een naam van vóór transitie als seksuele intimidatie bestempelde. De rechter — een door Biden benoemde rechter nota bene — oordeelde dat er geen 'intimidatie-uitzondering' op het Eerste Amendement bestaat.
Tachtigvoudige stijging: testosteronvoorschriften aan jonge vrouwen in Australië buiten elk genderzorg-register om
Een Australische farmaco-epidemiologische studie (2026) telt een tachtigvoudige toename van testosteronvoorschriften aan vrouwen sinds 2010 — grotendeels bij 18- tot 29-jarigen. Officieel geregistreerd wordt het middel niet als genderzorg, maar als androgeendeficiëntie.
Britse toezichthouder waarschuwde eerst zelf, nu krijgen kinderen van 11 toch puberteitsremmers in proef
De Britse 'Pathways'-proef met puberteitsremmers ging op 1 augustus 2026 van start bij meisjes vanaf 11 en jongens vanaf 12 jaar — nadat de eigen toezichthouder MHRA de proef eerder had stopgezet wegens veiligheidszorgen. Een rechtszaak van ouders, een detransitioner en een psychotherapeut om de proef alsnog te blokkeren, strandde.
Duitsland worstelt met zijn zelfidentificatiewet: AfD wil hem intrekken, CDU zoekt een middenweg
Na de verkiezingswinst van de AfD in Saksen-Anhalt dienen partijleden moties in om het Duitse Selbstbestimmungsgesetz terug te draaien. Wat klopt er van de kritiek op de wet, en wat is louter politiek?
Tavistock-klokkenluiders: het rapport uit 2006 dat achttien jaar stil bleef liggen
Sue Evans meldde in 2005 als eerste clinicus haar zorgen over de Tavistock-genderkliniek. In 2006 schreef de medisch directeur een intern rapport dat volgens Marcus Evans voorspelde wat de Cass Review in 2024 zou vaststellen — en dat binnenskamers bleef.
Eén strafbepaling, twee ongelijke begrippen: klopt de gelijkstelling van gerichtheid en genderidentiteit in de conversiewet?
De conversiewet behandelt het veranderen of onderdrukken van seksuele gerichtheid en van genderidentiteit in één strafbepaling. Historicus Bart Jan Spruyt vindt het begrip conversiehandelingen daarmee te ver opgerekt en vraagt wat dat betekent voor wie een twijfelende jongere wil helpen.
WPATH-getuige erkent onder ede: geen expert in eigen richtlijn
In de Alabama-rechtszaak Boe v. Marshall erkende deskundige getuige Jennifer Lightdale onder ede dat zij geen expert is in richtlijnmethodologie of medische ethiek, en dat zij nooit heeft onderzocht hoe WPATH haar Standards of Care daadwerkelijk ontwikkelde.
Negen van de tien opstellers van hormoonrichtlijn hadden een belangenconflict, blijkt uit nieuwe analyse
Een analyse van een voormalig voorzitter van de Endocrine Society laat zien dat bijna alle opstellers van de toonaangevende Amerikaanse richtlijnen voor transgenderzorg bij minderjarigen een intellectueel belangenconflict hadden. Bij de Britse Cass Review was dat bij niemand het geval.
SGP-Kamervragen: is een patiënt overleden door het onderzoek achter het Dutch Protocol?
SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelde de minister van VWS zeventien schriftelijke vragen over de wetenschappelijke onderbouwing van het Dutch Protocol — inclusief de vraag of een patiënt overleed aan complicaties uit het onderliggende onderzoek, en of dat ooit onafhankelijk is onderzocht.
Warm, maar met grenzen: wat een ouderrechtenadvocaat adviseert als je kind zegt trans te zijn
Advocaat Erin Friday vertelde op een Genspect-bijeenkomst hoe zij ouders begeleidt: niet in elke eis meegaan, maar gewoon ouder blijven. Wat haar advies inhoudt, en wat er wel en niet mee bewezen is.
Amerikaans hof vernietigt bevel tot 'X' op geboorteakte — met een beroep op privacy
Een federaal hof van beroep in Boston heeft op 1 september 2026 een uitspraak vernietigd die Puerto Rico verplichtte een non-binaire 'X'-registratie op geboorteaktes toe te staan. De redenering is opvallend: omdat een 'X'-markering iemands non-binaire status onvermijdelijk prijsgeeft, ziet het hof in het belang van Puerto Rico bij privacybescherming een rationele grond voor het onderscheid.
NTvG-onderzoek: zelfs zorgverleners voelen zich onzeker over transgenderzorg
Een nieuwe NTvG-studie noemt de Nederlandse transgenderzorg een 'mijnenveld' en pleit voor meer toegankelijke zorg. Maar de eigen bevinding dat zorgverleners zich onzeker voelen door gebrek aan ervaring, verdient minstens zoveel aandacht.
N v N: de rechter die ouders geen deskundige gunde om de wilsbekwaamheid van hun dochter te laten toetsen
In N v N weigerde de Britse Family Division een psychiatrisch deskundigenonderzoek naar de wilsbekwaamheid van een zeventienjarige die via een informed-consent-model hormonen kreeg. Twijfel van de ouders bleek zelf geen grond voor toetsing.
WPATH ziet genderdysforie niet meer als stoornis — op grond van stigma, niet van nieuw onderzoek
WPATH riep in 2010 op tot depsychopathologisering van gendervariatie en noemt die ontwikkeling in zijn richtlijn van 2022 fundamenteel belangrijk. Het argument is stigma, niet nieuw onderzoek. Genspect noemt het een politieke zet en pleit voor herstel van psychiatrische waarborgen.
Amsterdamse genderkliniek: 'dysforie ontstaat pas tijdens de behandeling'
Onderzoekers van de Amsterdamse Genderkliniek introduceren het begrip 'fictie van voorkennis': jongeren weten bij aanmelding vaak nog niet dat ze genderdysforie hebben. Publicist Johan Bolhuis laat in OpinieZ zien wat die erkenning betekent voor het fundament van het Dutch Protocol en de informed consent van jonge patiënten.
Noord-Ierse wet tegen conversiepraktijken bedreigt therapie
In Belfast waarschuwde een panel van juristen en clinici dat de Noord-Ierse Conversion Practices Bill zo breed is geformuleerd dat ook zorgvuldige, exploratieve therapie bij genderdysforie eronder kan vallen.
Het Dentons-rapport over zelfidentificatie (2019): lobbyhandleiding voor gendererkenning van minderjarigen
Wat staat er in ‘Only adults?’ van IGLYO, Dentons en de Thomson Reuters Foundation, hoe werd erop gereageerd en is de aanbevolen lobbystrategie herkenbaar in Nederland?
De teamleider die genderzorg 'pseudo-medicine' noemt
Een voormalig klinisch teamleider van een NHS-genderkliniek noemt de behandeling van volwassenen 'pseudo-medicine': geen bewijsbasis voor hormonen en chirurgie.
Klacht tegen ziekenhuisconcern UPMC verwart twee heel verschillende toepassingen van puberteitsremmers
Een mensenrechtenklacht noemt UPMC discriminerend omdat het puberteitsremmers wél geeft bij vroege puberteit maar weigert bij genderdysforie. De vergelijking gaat mank: het gaat om twee compleet verschillende diagnoses.
Britse artsenbond erkent de Cass Review, maar blijft vechten tegen het verbod op puberteitsremmers
De raad van de BMA noemde de aanbevelingen van de Cass Review in 2024 nog onvoldoende onderbouwd. In mei 2026 zegt de hoofdauteur van het eigen BMA-rapport geen enkele van de 32 aanbevelingen te kunnen aanwijzen waar de artsenbond tegen is — maar het verzet tegen het verbod op puberteitsremmers blijft overeind.
Amerikaanse vruchtbaarheidsartsen erkennen: hormonen voor gendertransitie hebben geen FDA-goedkeuring en effecten zijn deels onomkeerbaar
Een nieuw commissieadvies van de American Society for Reproductive Medicine (ASRM) zet op een rij wat over hormoonbehandeling bij gendertransitie eigenlijk bekend is: geen van de gebruikte middelen heeft FDA-goedkeuring voor dit doel, bepaalde effecten zijn blijvend, en de gegevens over vruchtbaarheid op lange termijn zijn schaars. Tegelijk verschuift de toestemmingsstandaard juist richting minder onafhankelijke toetsing.
Amerikaanse studentenenquête: zelfidentificatie als trans of non-binair bereikt recordhoogte — en vlakt deels af
De grootste doorlopende Amerikaanse studentenenquête laat zien dat zelfidentificatie als trans of non-binair een historisch hoogtepunt bereikt, met tekenen van afvlakking bij non-binaire identificatie onder bachelorstudenten. Wat die cijfers, en het gevecht over hun interpretatie, betekenen voor Nederlands beleid dat zelfidentificatie als stabiel gegeven behandelt.
Trump vraagt Hooggerechtshof om genderzorg voor transgender gevangenen te beperken
De regering-Trump vraagt het Amerikaanse Hooggerechtshof toestemming om een beleid uit te voeren dat medische en sociale transitiezorg voor transgender gevangenen in federale gevangenissen verbiedt. Wat er precies wordt gevraagd, en wat critici daartegen inbrengen.
Amerikaans Hooggerechtshof laat oordeel staan: school mag genderidentiteit van kind verzwijgen voor ouders
Het Amerikaanse Hooggerechtshof wees in april 2026 het beroep af van ouders wier dochter op school zonder hun medeweten een andere naam en ander voornaamwoord kreeg. Een lagere rechter had al geoordeeld dat het schoolpersoneel daarmee geen grondwettelijk recht van de ouders schond. Wat de zaak Foote v. Ludlow School Committee leert over wie er over een kind gaat beslissen.
Gezondheidsraad geeft het zelf toe: over detransitie in Nederland is bijna niets bekend
Een eigen achtergronddocument van de Gezondheidsraad (juni 2026) laat zien dat Nederlandse studies nooit over detransitie rapporteerden, spijt van hormoonbehandeling nooit apart is gemeten, en na tien jaar van negen op de tien patiënten geen gegevens meer beschikbaar zijn.
Gezondheidsraad noemt genderzorg 'zorgvuldig' — maar erkent de gevolgen niet te kennen
De Gezondheidsraad concludeerde in juni 2026 dat transgenderzorg voor jongeren zorgvuldig is ingericht. Wie het advies leest, ziet een tegenstrijdigheid: het oordeel gaat over het proces, terwijl de raad zelf toegeeft dat de gevolgen van de behandeling grotendeels onbekend zijn.
Nieuwe cohortstudie: autistische meisjes beginnen minder vaak aan puberteitsremmers of hormonen, bij meer psychische problematiek
Een Israëlische cohortstudie onder 786 jongeren van een nationale verwijskliniek voor genderzorg vindt dat autistische meisjes significant minder vaak aan puberteitsremmers of hormonen beginnen dan hun niet-autistische leeftijdgenoten, terwijl autistische jongeren vaker kampen met angst, ADHD en medicatiegebruik. De onderzoekers noemen dit een ongelijkheid en pleiten voor (vertaald) 'autisme-geïnformeerde' protocollen — maar is meer toegang wel de juiste conclusie?
Moorden op transgender personen: vaker partnergeweld dan haatmisdrijf — wat het epidemie-narratief niet vertelt
HRC spreekt al jaren van een 'epidemie van geweld' tegen transgender personen en bracht die in verband met transfobie en witte suprematie. Een analyse van 304 zaken (2015-2024) laat een ander beeld zien: 3,3 procent bevestigde haatmisdrijven en partnergeweld als vaakst vastgestelde omstandigheid. Volgens de auteurs ligt het moordcijfer bovendien onder dat van de algemene bevolking.
Amerikaanse toezichthouder tekent schikking: christelijke werkgevers mogen voornaamwoord van trans-werknemer weigeren
De Amerikaanse gelijke-behandelingswaakhond EEOC sloot in 2026 een schikking met de Christian Employers Alliance die aangesloten werkgevers voor onbepaalde tijd vrijstelt van onderzoek als zij het voornaamwoord van een trans-werknemer niet gebruiken. Wat de schikking wel en niet regelt.
Senaatshoorzitting over genderzorg: zelfs Democraten noemen WPATH niet meer
Bij een Amerikaanse Senaatshoorzitting over gendertransitiezorg voor minderjarigen viel op dat geen enkele Democratische getuige of senator WPATH nog bij naam noemde — een stilte die volgt op een reeks juridische en publicitaire tegenslagen voor de organisatie.
Meta-analyse claimt: geen sportvoordeel meer na hormoontherapie — de cijfers zeggen iets anders
Een nieuwe meta-analyse in het British Journal of Sports Medicine trekt wereldwijd de aandacht met de conclusie dat transvrouwen na hormoontherapie geen fysiek voordeel meer hebben. Een blik onder de motorkap laat een fragiele analyse zien: te weinig studies per uitkomst, verkeerd ingedeelde data en geen elite-atleten.
Britse overheidslessen mijden het woord 'meisje' — een kritische analyse legt uit waarom dat misgaat
Een analyse van Transgender Trend over Oak National Academy, het door de Britse overheid gefinancierde lesplatform, beschrijft dat lesmateriaal over menstruatie, condooms en pornografie sekse-specifieke woorden vervangt door het neutrale 'persoon' — met gevolgen voor wat meisjes over hun eigen lichaam leren.
Conversiewet door de Eerste Kamer: wat verandert er nu echt?
De Eerste Kamer nam op 16 juni 2026 de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen aan; de wet treedt op 1 januari 2027 in werking. De wettekst zondert oproepen tot terughoudendheid en reflectie rond transitie uit, maar tegenstanders in de senaat vonden de grens van 'onderdrukken' van genderidentiteit onvoldoende duidelijk.
Portlandse krant noemt zorgen over vrouwensport 'fearmongering' — zonder er één te weerleggen
Willamette Week framet Portlandse protesten tegen transvrouwen in de vrouwensport als 'rechts fearmongering'. Het stuk citeert geen enkele criticus en gaat niet in op de eerlijkheids- en veiligheidsargumenten die sportbonden wereldwijd al hebben laten meewegen.
Genspect claimt 'wetenschappelijke censuur' in genderzorg — houdt dat stand?
Op een conferentie in Adelaide noemen Genspect en de Coalition Advancing Scientific Care (CASC) censuur een van de grootste problemen in het genderzorgdebat. Twee bekende zaken en de Cass Review laten zien dat het probleem reëel is — maar niet zo eenduidig als de retoriek suggereert.
Autistisch of niet: 'geen verschil' in genderprofiel — maar is dat wel de juiste vraag?
Een Britse studie (Fysh e.a., 2026) vond geen significant verschil in genderprofiel tussen autistische en niet-autistische jongeren die naar een genderkliniek waren verwezen. De conclusie klinkt geruststellend, maar meet iets anders dan wat er in de praktijk toe doet.
Onderzoekers Amsterdam UMC en LUMC bepleiten heroverweging van informed consent in genderzorg aan jongeren
Een onderzoeksteam van Amsterdam UMC en het LUMC, met Annelou de Vries onder de auteurs, bepleit in Medical Law International een heroverweging van informed consent voor genderzorg aan jongeren. Volgens critici betekent dit dat toestemming een doorlopende dialoog wordt in plaats van een drempel vóór de behandeling.
Wat testosteron echt doet met het vrouwelijk lichaam — en wat een te grote stap is
Een Genspect-essay somt de blijvende lichamelijke effecten van testosterontherapie bij vrouwen op en verwijst naar onderzoek dat een dalende empathie zou aantonen. De officiële richtlijn erkent de fysieke effecten zelf al. Het empathie-onderzoek dekt de lading minder goed dan het essay suggereert.
Endocrine Society scherpt regels aan voor puberteitsremmers — maar niet voor genderzorg
De Endocrine Society publiceerde in 2026 een nieuwe richtlijn voor puberteitsremmers bij vroege, medische puberteit: strikte leeftijdsgrenzen, terughoudendheid met bloedonderzoek en een vaste stopdatum. Voor de veel grotere groep die puberteitsremmers off-label krijgt bij genderdysforie bestaat zo'n kader niet.