Artikelen uit 2026
Alle artikelen die in 2026 verschenen op de sites in het netwerk, nieuwste eerst. Elk stuk opent op de site waar het verschenen is.
Genderincongruentie: hoe de WHO een diagnose herschreef waarvoor lijden geen vereiste is
Met de ICD-11, aangenomen in 2019, verving de WHO 'transseksualiteit' door 'genderincongruentie' en haalde de classificatie uit het hoofdstuk psychische stoornissen. Minder zichtbaar: de richtlijnen leggen vast dat lijdensdruk geen vereiste is voor de diagnose. Wat die woordwisseling precies verandert.
Hooggerechtshof 'brengt LHBTQ+-jongeren in gevaar', zegt rechtsgeleerde — maar zijn stuk noemt zelf geen studies of cijfers
Een hoogleraar stelt dat de Chiles v. Salazar-uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof LHBTQ+-jongeren in gevaar brengt, met een beroep op 'robuust medisch bewijs'. Het stuk zelf noemt geen studies of cijfers en verwijst voor het bewijs naar een eigen artikel van de auteur. Dezelfde onderbouwingsvraag speelt bij de Nederlandse conversiewet.
Geen diagnosecode voor detransitie: artsen werken zonder code en zonder wetenschappelijke basis
De Amerikaanse lijst met diagnosecodes telt volgens een essay van Genspect 70.000 codes, maar geen voor detransitie, zegt arts Kurt Miceli. Wat betekent dat voor zorg aan wie terugkeert van een transitie?
Vanuit de huiskamer: hoe de vroege Nederlandse transgenderzorg zijn wetenschappelijke fundament miste
Een essay van Genspect-onderzoeker Mia Hughes zet vraagtekens bij de ontstaansgeschiedenis van het Dutch Protocol: een endocrinoloog die vanaf 1968 vanuit huis hormonen voorschreef en een commissiebesluit uit 1976 dat nooit is herzien.
VS-overheidsrapport: bewijs voor gendertransitie bij minderjarigen is 'zeer onzeker'
Een evidence review van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid (HHS) concludeert dat de wetenschappelijke onderbouwing voor puberteitsremmers, hormonen en operaties bij minderjarigen met genderdysforie zwak is, terwijl de aanwijzingen voor schade juist minder onzeker zijn. Wat staat er precies, en wat is de kritiek erop?
Translucent herschrijft de NHS-chirurgiecijfers: een feitencheck van de feitencheck
De Britse belangenorganisatie Translucent presenteert zich als corrector van misleidende chirurgiecijfers, maar onderbouwt haar eigen tegencijfers met een regionale enquête en een wereldwijd getal dat niet in de aangehaalde bron staat.
Vier gezinnen in New Hampshire klagen Trump aan over Medicaid-stop voor genderzorg bij minderjarigen
Vier gezinnen met transgender dochters willen dat Medicaid puberteitsremmers en hormonen voor minderjarigen blijft vergoeden. Hun rechtszaak laat zien hoe wankel de "medische noodzaak" van die behandelingen eigenlijk is: zelfs voorstanders beroepen zich niet op sterk bewijs, maar op toegang.
De jaarthema's van de Lentekriebels door de jaren heen
Van 'Ik wil het graag weten' tot 'Respect': de jaarthema's van de Week van de Lentekriebels laten zien hoe het programma zich na de ophef van 2023 herijkte.
Drie Labour-parlementariërs stemmen tegen eigen partij voor verbod op puberteitsblokkers
Bij de stemming over de Britse Health Bill stapten drie Labour-parlementariërs over de partijlijn heen om een wettelijk verbod op puberteitsblokkers voor minderjarigen te steunen. Het voorstel haalde het niet, maar de breuk binnen Labour is veelzeggend.
Grote Amerikaanse studie naar autisme en genderdysforie: vakcommentaar plaatst kanttekeningen
Een Amerikaanse studie onder ruim 750.000 jongeren bevestigt de samenhang tussen autisme en genderdysforie en vindt bij jongeren met beide diagnoses vaker depressie, angst en suïcidaliteit. Een begeleidend vakcommentaar noemt de studie waardevol, maar wijst op de grenzen van dossierdata en op het ontbreken van longitudinaal onderzoek.
Vakartikel plaatst genderzelfbeschikking in het internationaal privaatrecht
Een artikel in een Italiaans vaktijdschrift voor internationaal privaatrecht plaatst wetgeving voor genderzelfbeschikking in een lijn die begint bij de erkenning van een buitenlands adoptievonnis. Wij lazen de samenvatting en zetten er een kritische kanttekening bij.
Transgender als parapluterm: hoe een woord alles ging omvatten
Hoe transgender van een smalle aanduiding uitgroeide tot een parapluterm voor een heel spectrum aan genderidentiteiten, en wat woordenboeken, taaladviezen en de Cass Review daarover zeggen.
COC Nederland: van homobelangenorganisatie tot spil in het genderbeleid
Hoe COC, in 1946 ontstaan voor homo-emancipatie, uitgroeide tot strategisch partner van het ministerie van OCW en lobbyist in het Nederlandse genderbeleid.
De WPATH Files (2024): het keerpunt in het transgenderzorg-debat
Gelekte berichten uit het interne forum van WPATH, in maart 2024 gepubliceerd door Environmental Progress, tonen gesprekken van clinici over toestemming en twijfelgevallen. Een maand later verscheen de Cass Review.
Chloe Cole Act: Amerikaans wetsvoorstel geeft minderjarigen een wettelijk recht om zorgverleners aan te klagen voor transitieschade
De Chloe Cole Act, op 16 juli 2026 goedgekeurd door de Judiciary Committee van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, geeft minderjarigen en hun ouders een federaal civiel recht om zorgverleners aan te klagen voor schade door gendertransitiebehandelingen. Het wetsvoorstel wacht nog op een plenaire stemming.
Noorse genderkliniek-onderzoekers schuldig bevonden aan wetenschappelijke misdragingen
Een gezamenlijke commissie van de Universiteit van Oslo en Oslo University Hospital oordeelt dat vijf onderzoekers van het nationale Noorse centrum voor genderincongruentie 'grof nalatig' handelden: dossiers van ruim duizend minderjarigen werden zonder toestemming gebruikt voor onderzoek dat als kwaliteitsborging werd verkocht. Eén artikel is inmiddels ingetrokken, de onderzoekers zijn in beroep.
Canadese arts krijgt boete van 28.100 dollar voor weigering puberteitsremmer uit geloofsovertuiging
Het Mensenrechtentribunaal van Brits-Columbia oordeelt dat een huisarts die uit christelijke overtuiging weigerde een puberteitsremmer te geven aan een 14-jarige, geen geldig gewetensbezwaar had — omdat het middel volgens het tribunaal nog geen 'genderbevestigende' behandeling is.
Zes sportbonden, één drempel: wat het Pointer-onderzoek over trans deelname in de amateursport laat zien
KRO-NCRV's Pointer onderzocht 77 Nederlandse sportbonden en vond er zes met een expliciete drempel voor transvrouwen. Wat regelen voetbal, golf, handbal, schaatsen, wielrennen en rugby precies, en is 'discriminerend' wel het juiste woord voor wat daar gebeurt?
Therapy First houdt conferentie over de toekomst van de therapiekamer bij genderdysforie
Op 17 en 18 oktober 2026 komt de beroepsvereniging Therapy First in New York samen voor een conferentie over kritisch-exploratieve therapie bij genderdysforie. Alleen voor zorgprofessionals, opnames verboden.
Therapy First houdt conferentie over de toekomst van de therapiekamer bij genderdysforie
Op 17 en 18 oktober 2026 komt de beroepsvereniging Therapy First in New York samen voor een conferentie over kritisch-exploratieve therapie bij genderdysforie. Alleen voor zorgprofessionals, opnames verboden.
Vanuit de huiskamer: hoe de vroege Nederlandse transgenderzorg zijn wetenschappelijke fundament miste
Een essay van Genspect-onderzoeker Mia Hughes zet vraagtekens bij de ontstaansgeschiedenis van het Dutch Protocol: een endocrinoloog die vanaf 1968 vanuit huis hormonen voorschreef en een commissiebesluit uit 1976 dat nooit is herzien.
Amsterdam UMC: "geen risico voor seksueel welzijn" na puberteitsremmers — wat de studie niet laat zien
Een Amsterdam UMC-onderzoek onder 70 volwassenen concludeert dat puberteitsremmers geen extra risico vormen voor seksueel welzijn. Een kleine, retrospectieve vragenlijst zonder controlegroep, 14 jaar na de behandeling, draagt die conclusie niet.
Brits rapport: conversiewet jaagt therapeuten weg bij jongeren met genderdistress
Een nieuw rapport van Sex Matters zet 31 problemen op een rij met het Britse wetsvoorstel tegen 'conversion practices'. Bijna de helft van de ondervraagde Britse behandelaars overweegt te stoppen met dit werk, uit angst dat een gewoon verkennend gesprek al als strafbaar feit kan gelden.
Amerikaans ministerie van Onderwijs haalt Bidens Title IX-regel formeel uit de regelgeving
Het Amerikaanse ministerie van Onderwijs maakte op 28 september 2026 een regel bekend die de Title IX-regel van de regering-Biden uit 2024 formeel intrekt. Die regel, die genderidentiteit onder sekse-discriminatie bracht, was in januari 2025 al door een rechter vernietigd. De regels uit 2020, die het ministerie sindsdien handhaafde, staan nu weer in de gepubliceerde regelgeving.
Meetinstrumenten voor gender: maar 3 van de 26 kregen een hoge kwaliteitsscore
Een systematische review in Biomedical Engineering OnLine (mei 2026) beoordeelde 34 instrumenten voor sekse- en genderkenmerken in onderzoek bij volwassenen. Maar 3 van de 26 gender-instrumenten kregen een hoge kwaliteitsbeoordeling, en slechts één is ook bij non-binaire deelnemers gevalideerd.
Schooldistrict hield database bij om bij te houden welke ouders nog niets wisten van transitie kind
Een Pennsylvania-schooldistrict gebruikte een intern systeem om te registreren welke ouders wel en niet op de hoogte waren van de sociale gendertransitie van hun kind op school. Pas na een juridische waarschuwingsbrief werd het beleid ingetrokken.
Zes sportbonden 'discriminerend' genoemd om hun trans-beleid — maar wat is het alternatief?
De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme noemt het beleid van zes Nederlandse sportbonden voor trans- en non-binaire amateursporters 'discriminerend'. Een kritische blik op wat die bonden werkelijk vragen, en op wat er gebeurt bij de tweeënveertig bonden die helemaal geen beleid hebben.
Amerikaanse ziekenhuizen openen detransitieklinieken — pas na een schikking met justitie
Texas Children's Hospital, Cleveland Clinic en Connecticut Children's Medical Center gaan gerichte detransitiezorg bieden — niet uit overtuiging, maar als voorwaarde in schikkingen met de Amerikaanse justitie na onderzoek naar zorgfraude en declaraties.
Vier trans jongeren klagen Trump-regering aan om Medicaid-stop puberteitsremmers
Vier transgender minderjarigen uit New Hampshire stappen naar de federale rechter tegen een CMS-regel die vanaf 13 oktober 2026 Medicaid-vergoeding van puberteitsremmers en hormonen stopt. De aanklacht noemt de behandeling 'medisch noodzakelijk' — maar wat zegt het onderzoek daar zelf over?
Beloofd hersenonderzoek naar puberteitsremmers kwam er nooit
In 2006 beloofde de grondlegger van de Nederlandse puberteitsremmer-behandeling onderzoek naar de effecten op de hersenontwikkeling. Onderzoeksprogramma Zembla ontdekte: dat onderzoek is al die jaren nauwelijks uitgevoerd, terwijl meer dan duizend jongeren al zijn behandeld.
Duizend Engelse gezinnen slepen Tavistock voor de rechter om puberteitsremmers
Duizend Britse gezinnen klagen de voormalige Tavistock-genderkliniek aan wegens nalatigheid: een kritiekloos bevestigende aanpak en roekeloos voorschrijven van puberteitsremmers aan hun kinderen.
Hoe de Amsterdamse genderkliniek de behandeling normaliseerde via tv en radio, niet via bewijs
Een Genspect-analyse van Mia Hughes (1 oktober 2026) reconstrueert hoe de Nederlandse genderkliniek aan de VU vanaf de jaren zeventig via tv- en radio-optredens draagvlak won voor ingrijpende behandelingen, lang voordat daar hard onderzoek tegenover stond. Wat klopt aan die reconstructie, en waar knelt de redenering?
De Britse toezichthouder zegt het nu zwart op wit: 'geslacht' in de wet is biologisch geslacht
Sinds 5 augustus 2026 is de bijgewerkte Code of Practice van de Britse Equality and Human Rights Commission (EHRC) van kracht. Daarin staat ondubbelzinnig dat 'geslacht' in de Equality Act 2010 biologisch geslacht betekent — ook voor toegang tot vrouwenruimtes. Een rechtszaak om die lijn terug te draaien, strandde eerder dit jaar volledig.
SEGM aan Portugees parlement: tien veelgehoorde claims over genderzorg bij kinderen houden geen stand
Tijdens hoorzittingen in het Portugese parlement beoordeelde SEGM tien claims over puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen uit stukken van Portugese zorgverleners. Van 'volledig omkeerbaar' tot 'spijt is zeldzaam': volgens SEGM houdt geen van de tien stand.
Eigen architecten van het Dutch Protocol: 'toestemming vooraf is een fictie'
Een nieuwe publicatie van onderzoekers van de Amsterdamse genderkliniek zelf stelt dat geïnformeerde toestemming vooraf niet mogelijk en niet nodig is, omdat identiteit pas tijdens de behandeling vorm krijgt. Wat betekent dat voor het fundament waarop het Dutch Protocol altijd heeft gerust?
Architecten van het Dutch Protocol noemen kritische reviews "misbruikt" in The Lancet
Amsterdam UMC-onderzoekers David Doyle en Annelou de Vries — de makers van het Dutch Protocol — schrijven in The Lancet dat systematische reviews als de Cass Review worden misbruikt om beleid te sturen. Hun eigen belang bij die conclusie blijft onbenoemd.
Socioloog ontleedt hoe 'genderidentiteit' als vooronderstelling in onderzoek sluipt
Een peer-reviewed analyse in Theory and Society laat zien hoe gedeelde ideologische aannames het genderonderzoek sturen: niet door fraude, maar doordat 'genderidentiteit' als vaststaand gegeven wordt ingebouwd in vraagstelling, methode en interpretatie.
VS schrapt Medicaid-vergoeding voor hormonale genderzorg bij minderjarigen — 21 staten klagen, maar niet over het bewijs
Een nieuwe Amerikaanse federale regel stopt Medicaid- en CHIP-vergoeding van puberteitsremmers, hormonen en operaties voor genderdysforie bij minderjarigen, op grond van een evidence-review die weinig baat en herhaalde signalen van schade vond. Eenentwintig staten spanden een rechtszaak aan — niet tegen die bevindingen, maar tegen de bevoegdheid van het ministerie om de regel zo vast te stellen.
Trump-regering vraagt Supreme Court om zorg aan transgender gevangenen te mogen weigeren
De Amerikaanse regering-Trump vraagt het Supreme Court federale gevangenissen toe te staan hormoontherapie, chirurgie en "sociale aanpassingen" voor transgender gedetineerden te weigeren. Twee rechtbanken oordeelden eerder dat het beleid waarschijnlijk willekeurig is.
HHS-rapport koppelt genderzorg aan geweld zonder deugdelijk bewijs
Een HHS-rapport claimt dat steun voor gender-affirming care samenhangt met politiek geweld — maar mist peer review, open data en een evenwichtige steekproef.
SGP stelt Kamervragen na melding van overleden patiënt in Dutch Protocol-onderzoek
SGP-Kamerlid Diederik van Dijk stelt minister Hermans zeventien vragen over de onderbouwing van het Dutch Protocol, met daarin een vraag over een patiënt die overleed na complicaties door puberteitsremmers — en de constatering dat Nederland regret en detransitie niet systematisch bijhoudt.
Eén telefoongesprek, één recept: moeder vertelt over testosteron na eetstoornis en één consult
In een interview met onderzoeksjournalist Sarah Mittermaier vertelt een moeder hoe haar dochter — met een voorgeschiedenis van eetstoornissen — na kennismaking met genderlessen op school en één telefonisch consult testosteron kreeg voorgeschreven, terwijl een psychiater eerder juist lichaamsdysmorfie had vastgesteld.
De strategische terugtocht van het Dutch Protocol
Onderzoekers van het Amsterdamse genderteam schrijven dat informed consent bij jongeren steunt op kennis die niet vast te stellen is. Wat Bolhuis daarin leest.
Waarom durft geen sportbond te zeggen dat een vrouw een vrouw is?
Een nieuw rapport van Sex Matters laat zien dat Britse sportkoepels al jaren om de kernvraag heen praten: wat betekent 'vrouw' in de vrouwencategorie? Wie zwijgt over die definitie, laat de sporter zelf het gat opvullen.
Nieuwe DARE-studie: zorgverleners weten vaak niet wat ze met detransitioners aan moeten
Een nieuwe mixed-methods studie onder de DARE-onderzoeksgroep laat zien dat bijna de helft van de detransitioners hun zorgverlener als onwetend over detransitie ervoer, met grote onvervulde behoefte aan medische, mentale en praktische ondersteuning.
Indiana plaatste tiener uit huis na conflict over genderidentiteit; het Hooggerechtshof behandelde de zaak niet
Het kind van Mary en Jeremy Cox uit Indiana werd in juni 2021 uit huis geplaatst. De ouders zeggen dat dit gebeurde omdat zij om religieuze redenen geen andere naam en voornaamwoorden wilden gebruiken; de rechters in Indiana oordeelden dat een ernstige eetstoornis de reden was. De meldingen over mishandeling werden ingetrokken. Het Amerikaanse Hooggerechtshof wees het verzoek van de ouders op 18 maart 2024 af.
LGB Alliance en ‘Drop the T’: wanneer de letters elkaar loslaten
Van de petitie ‘Drop the T’ (2015) tot LGB Alliance (2019) en de BBC-rel van 2021: waarom de belangen in de letterbrij niet altijd samenvallen en hoe COC en co. de eenheid verdedigen.
Kind met genderdysforie: wat kunnen ouders doen zonder af te wijzen?
Praktische richting voor ouders van een kind met genderdysforie: luisteren, niet meteen labelen, breed kijken, omgaan met school en hulp zoeken die de tijd neemt.
Alternatief voor Lentekriebels: welke lesmethoden gebruiken scholen?
Welke alternatieven voor de Lentekriebels bestaan er? Overzicht van Kriebels in je buik, Veiligwijs, Wonderlijk Gemaakt en Lang Leve de Liefde, en hoe scholen kiezen.
Federale rechter blokkeert UC-verbod op 'misgenderen': dwingend voornaamwoordgebruik is ongrondwettelijke dwang
Een Amerikaanse federale rechter zette op 15 september 2026 een voorlopige streep door onderdelen van het verplichte trainingsprogramma van de University of California dat het gebruik van een 'verkeerd' voornaamwoord of een naam van vóór transitie als seksuele intimidatie bestempelde. De rechter — een door Biden benoemde rechter nota bene — oordeelde dat er geen 'intimidatie-uitzondering' op het Eerste Amendement bestaat.