Artikelen uit mei 2026
Alle artikelen die in mei 2026 verschenen op de sites in het netwerk, nieuwste eerst. Elk stuk opent op de site waar het verschenen is.
Geen meetbare marker voor genderidentiteit
Voor genderidentiteit bestaat geen meetbare biologische marker. Hormonen, hersenscans en genetisch onderzoek hebben geen gevalideerde test opgeleverd.
Geen hersenmarker voor genderidentiteit
Hersenonderzoek levert geen betrouwbare marker voor genderidentiteit. De Zhou-studie (1995) was klein en deed onderzoek bij transvrouwen die hormonen hadden gebruikt.
Geen genetische marker voor genderidentiteit
Er is geen genetische marker voor genderidentiteit vastgesteld. Wat tweelingstudies en genetisch onderzoek laten zien, en wat onzeker blijft.
Foucault, macht, discours en seksualiteit
Foucault analyseerde seksualiteit als historisch discours en machtsmechanisme. Zijn werk leverde de filosofische bouwstenen voor de queer-theorie.
Feministische kritiek op genderidentiteit
Genderkritisch feminisme verdedigt vrouwen als biologische klasse. Stock, Joyce en Lawford-Smith over identity-as-replacement.
Evidence-based bezwaar tegen affirmatieve zorg
De wetenschappelijke standaard voor genderaffirmatieve zorg is laag tot zeer laag. Systematische reviews wijzen dat aan.
Europese uitrol: EU-richtlijnen en variatie tussen landen
Europa gaf vanaf 2010 transgenderzorg breed uit. Sinds 2020 keren Zweden, Finland, Noorwegen en VK terug naar voorzichtigere praktijk.
Essentialisme versus constructionisme: botsing
Trans-ideologie wil tegelijk constructionisme en essentialisme. Incoherent — maar retorisch effectief. De doctrine bijt zichzelf in de staart.
DSM-evolutie: van transseksualisme (1980) naar genderdysforie (2013)
De DSM verschoof van transseksualisme (1980) via gender identity disorder (1994) naar gender dysphoria (2013). Sinds 2013 richt de diagnose zich op het lijden, niet op de identiteit.
Detransitie-onderzoek (Vandenbussche, Littman, Boyd)
Wat onderzoek naar detransitie (Vandenbussche, Littman, Boyd) laat zien: kleine, vaak zelf aangemelde steekproeven, sterk uiteenlopende percentages en een onbekende werkelijke omvang.
Desistance: wat follow-upstudies over kinderen laten zien
Follow-upstudies bij kinderen die voor de puberteit werden aangemeld: bij de meerderheid hield de genderdysforie niet aan. Wat die studies wel en niet zeggen.
Deens beleid voor jeugdige genderzorg: voorzichtiger dan voorheen
Wat Deense artsen in 2023 schreven over de jeugdgenderzorg: veel minder hormoonbehandelingen dan eerder, psychiatrische evaluatie vooraf en aandacht voor de duur.
COHERE-richtlijn Finland (2020)
De Finse COHERE-aanbeveling (2020) noemt psychosociale steun en zo nodig psychotherapie de eerstelijnsbehandeling bij genderdysforie bij minderjarigen.
Cirkelredenering in genderidentiteit
Genderidentiteit is een cirkelredenering: "ik voel X, dus ben ik X" — geen wetenschap maar geloofsbelijdenis. De claim is haar eigen bewijs.
Chromosomen en gameten: geslacht in de biologie
Bij zoogdieren bepaalt het SRY-gen op het Y-chromosoom de gameetontwikkeling. Geslacht volgt uit reproductieve rol.
Cass Review over puberteitsblokkers: geen bewijs dat ze bedenktijd geven
Wat de Cass Review en de York-review concluderen over puberteitsblokkers: 50 studies, één van hoge kwaliteit, en vrijwel alle jongeren gaan door naar hormonen.
Cass Review: NHS-rapport van Hilary Cass (2024)
De Cass Review (NHS, april 2024) noemt het bewijs over de beste ondersteuning van jongeren met genderdysforie opvallend zwak. Overzicht van de conclusies.
Cass Review over bijkomende problemen: autisme, ADHD, depressie en angst
Wat de Cass Review meldt over autisme, ADHD, depressie en angst bij jongeren die naar een genderkliniek worden verwezen, met de cijfers uit de York-review.
Cass Review over cross-sex hormonen: veel onzekerheid, weinig bewijs op lange termijn
Wat de Cass Review en de York-review over cross-sex hormonen bij jongeren vonden: 53 studies, slechts één van hoge kwaliteit, en veel onzekerheid.
Blanchard-typologie: twee routes naar transsexualiteit
Ray Blanchards typologie (1989) onderscheidt twee routes naar mannelijke transsexualiteit; de theorie is omstreden, want onderzoek vond zowel steun als tegenspraak.
Biologisch geslacht: de gameten-definitie
Biologisch geslacht wordt gedefinieerd door reproductieve rol: kleine of grote gameet. Binair, observeerbaar, onveranderlijk.
Autogynefilie: Blanchards theorie en de kritiek erop
Autogynefilie is Blanchards term voor seksuele opwinding bij de gedachte aan zichzelf als vrouw. De theorie is omstreden: sommige studies ondersteunen haar, andere bekritiseren haar.
Amerikaanse uitrol: WPATH, klinieken en federaal beleid
De VS-uitrol van transgenderzorg: Boston Children, Planned Parenthood, federale richtlijnen onder Biden, terugdraai onder Trump-2.
Transgenderwet 2024 — zelfidentificatie ter stemming
Sinds 2018 ligt er een wetsvoorstel om de deskundigenverklaring uit de Transgenderwet 2014 te schrappen. De Raad van State plaatste vraagtekens. De Kamer schoof het dossier meermaals door. Het voorstel kwam nooit in stemming en werd later ingetrokken.
De WPATH Files
Environmental Progress publiceerde in maart 2024 gelekte interne berichten van WPATH-leden over toestemming bij jongeren en over bijwerkingen.
Transspijt is mogelijk 33% — Voorzij rekent door op loss of follow-up
De officiële spijtpercentages van 1 à 2 procent zijn statistisch onhoudbaar, schrijft auteur Dutchess (Tara) op Voorzij.nl. Zodra je de loss of follow-up meeneemt — patiënten die uit beeld verdwijnen — kan het werkelijke percentage richting de 33% lopen.
Bijeenkomsten voor ouders van kinderen die zeggen dat ze trans of non-binair zijn
Vier ouderbijeenkomsten per jaar in Utrecht, begeleid door Gz-psycholoog Roelien den Ouden — voor ouders van kinderen die zeggen dat ze trans, non-binair of agender zijn.
Mason, Grignon & Cohn: hoe politiek psychologische interventies bij genderdysforie verstoort (2026)
Het artikel van Julia W. Mason, Paméla Grignon en J. Cohn in Current Opinion in Psychology documenteert hoe politieke kaders en conversietherapie-wetgeving exploratieve psychotherapie bij genderdysforie afschrikken ten gunste van een snel medisch pad.
Athena Forum bezoekt Europees Parlement: 'einde van no debate' (mei 2026)
Op 15 mei 2026 publiceerde Athena Forum verslag van een advocacy-bezoek aan Brussel op 9 mei. Gesprekken met Europarlementsleden uit verschillende fracties draaiden om drie thema's: geslacht versus gender-identiteit in wetgeving, samenvoeging van seksuele oriëntatie met gender-identiteit, en haatspraakregels als debat-beperker. De waarneming: politici erkennen privé dat de thema's omstreden zijn, maar opereren publiek defensief uit vrees voor reputatieschade. Voorbeeld: haatspraakonderzoek tegen Europarlementslid Irmhild Boßdorf.
Transspijt is mogelijk 33% — Voorzij rekent door op loss of follow-up
De officiële spijtpercentages van 1 à 2 procent zijn statistisch onhoudbaar, schrijft auteur Dutchess (Tara) op Voorzij.nl. Zodra je de loss of follow-up meeneemt — patiënten die uit beeld verdwijnen — kan het werkelijke percentage richting de 33% lopen.
Bijeenkomsten voor ouders van kinderen die zeggen dat ze trans of non-binair zijn
Vier ouderbijeenkomsten per jaar in Utrecht, begeleid door Gz-psycholoog Roelien den Ouden — voor ouders van kinderen die zeggen dat ze trans, non-binair of agender zijn.
Mason, Grignon & Cohn: hoe politiek psychologische interventies bij genderdysforie verstoort (2026)
Het artikel van Julia W. Mason, Paméla Grignon en J. Cohn in Current Opinion in Psychology documenteert hoe politieke kaders en conversietherapie-wetgeving exploratieve psychotherapie bij genderdysforie afschrikken ten gunste van een snel medisch pad.
Athena Forum bezoekt Europees Parlement: 'einde van no debate' (mei 2026)
Op 15 mei 2026 publiceerde Athena Forum verslag van een advocacy-bezoek aan Brussel op 9 mei. Gesprekken met Europarlementsleden uit verschillende fracties draaiden om drie thema's: geslacht versus gender-identiteit in wetgeving, samenvoeging van seksuele oriëntatie met gender-identiteit, en haatspraakregels als debat-beperker. De waarneming: politici erkennen privé dat de thema's omstreden zijn, maar opereren publiek defensief uit vrees voor reputatieschade. Voorbeeld: haatspraakonderzoek tegen Europarlementslid Irmhild Boßdorf.
De X in het Nederlandse paspoort
Op 28 mei 2018 oordeelde de rechtbank Limburg dat Leonne Zeegers een neutrale geslachtsaanduiding in het paspoort moest kunnen krijgen. Wat begon als één Roermondse zaak werd een landelijke regeling.
Het transgenderbeleid van de sportbonden vergeleken: wie sluit uit, wie meet en wie kiest voor een open categorie
Een systematische vergelijking van het transgenderbeleid van de grote internationale sportbonden sinds 2020: de vijf modellen, de verschillen per sport en de lijn die daarin zichtbaar wordt.
PITT: 'De kracht van een narratief' — een Gen-X vader over zijn vervreemde zoon (2026)
Op 14 mei 2026 verscheen op PITT 'The Power of a Narrative — A Letter From a Gen-X Parent'. Een vader beschrijft hoe zijn volwassen zoon — ondanks een stabiele, liefdevolle opvoeding — emotioneel vervreemd raakte. De kernanalyse: krachtige online narratieven framen ouders als 'obstakels' van een identiteit, ook zonder echte misstanden. COVID-isolatie versterkte dat. Liefde en geduld blijven; verzoening blijft de hoop.
PITT: 'De kracht van een narratief' — een Gen-X vader over zijn vervreemde zoon (2026)
Op 14 mei 2026 verscheen op PITT 'The Power of a Narrative — A Letter From a Gen-X Parent'. Een vader beschrijft hoe zijn volwassen zoon — ondanks een stabiele, liefdevolle opvoeding — emotioneel vervreemd raakte. De kernanalyse: krachtige online narratieven framen ouders als 'obstakels' van een identiteit, ook zonder echte misstanden. COVID-isolatie versterkte dat. Liefde en geduld blijven; verzoening blijft de hoop.
Het transgenderbeleid van sportbonden vergeleken: wie sluit uit, wie meet, wie kiest voor open categorie
Een systematische vergelijking van transgenderbeleid bij grote internationale sportbonden sinds 2020. Geen enkele grote bond heeft zijn regels versoepeld. De tendens is eenduidig: van testosterondrempels naar puberteitsgeschiedenis als criterium.
Transgender en seksualiteit
Over wat een transitie doet met het seksleven wordt in stelligheden gesproken. Wie de literatuur naast elkaar legt, vindt geen helder antwoord maar een waaier van uitkomsten.
PITT: ROGD is een hypothese die onderzocht moet worden — niet weggewuifd (2026)
Het Amerikaanse oudersplatform PITT publiceerde op 13 mei 2026 een artikel met de oproep om ROGD niet meteen als 'pseudowetenschap' weg te zetten. De auteur wijst op de gedocumenteerde demografische verschuiving — circa 70% biologische vrouwen onder nieuwe verwijzingen, hoge psychiatrische comorbiditeit, en het ontbreken van een kinderhistorie van dysforie. De aanbeveling: rigoureus longitudinaal onderzoek.
PITT: ROGD is een hypothese die onderzocht moet worden — niet weggewuifd (2026)
Het Amerikaanse oudersplatform PITT publiceerde op 13 mei 2026 een artikel met de oproep om ROGD niet meteen als 'pseudowetenschap' weg te zetten. De auteur wijst op de gedocumenteerde demografische verschuiving — circa 70% biologische vrouwen onder nieuwe verwijzingen, hoge psychiatrische comorbiditeit, en het ontbreken van een kinderhistorie van dysforie. De aanbeveling: rigoureus longitudinaal onderzoek.
PITT: 'De liefhebbende moeder' — onvoorwaardelijke liefde en imperfecte vrede (2026)
Op 11 mei 2026 verscheen op PITT 'The Loving Mom'. Een Midwest-Amerikaanse moeder beschrijft hoe haar volwassen zoon zich na zijn transitie tien jaar grotendeels terugtrok. Tijdens een ziekenhuisbezoek na een decennium herontmoetten ze elkaar — een onverwachte omhelzing keerde de dynamiek. De relatie blijft fragiel; de ouders zijn nog steeds principieel het oneens met de transitie. Maar via 'imperfecte vrede' vonden ze terug elkaar.
Bailey & Zucker: cognitieve gedragstherapie als veelbelovende behandeling bij genderdysforie (2026)
In Current Opinion in Psychology (mei 2026) presenteren J. Michael Bailey (Northwestern University) en Kenneth Zucker (University of Toronto) cognitieve gedragstherapie (CGT) als veelbelovende eerste behandeling bij genderdysforie. Doel: reductie van dysforie, niet transitie als eerste keus. Strategie verschilt per subtype (vroege-onset, autogynefiel, snel ontstaan). De auteurs verwerpen expliciet de gelijkstelling van CGT met conversietherapie.
PITT: 'De liefhebbende moeder' — onvoorwaardelijke liefde en imperfecte vrede (2026)
Op 11 mei 2026 verscheen op PITT 'The Loving Mom'. Een Midwest-Amerikaanse moeder beschrijft hoe haar volwassen zoon zich na zijn transitie tien jaar grotendeels terugtrok. Tijdens een ziekenhuisbezoek na een decennium herontmoetten ze elkaar — een onverwachte omhelzing keerde de dynamiek. De relatie blijft fragiel; de ouders zijn nog steeds principieel het oneens met de transitie. Maar via 'imperfecte vrede' vonden ze terug elkaar.
Bailey & Zucker: cognitieve gedragstherapie als veelbelovende behandeling bij genderdysforie (2026)
In Current Opinion in Psychology (mei 2026) presenteren J. Michael Bailey (Northwestern University) en Kenneth Zucker (University of Toronto) cognitieve gedragstherapie (CGT) als veelbelovende eerste behandeling bij genderdysforie. Doel: reductie van dysforie, niet transitie als eerste keus. Strategie verschilt per subtype (vroege-onset, autogynefiel, snel ontstaan). De auteurs verwerpen expliciet de gelijkstelling van CGT met conversietherapie.
De Cass Review en de gevolgen
Het Britse Cass-rapport concludeerde dat de bewijsbasis voor puberteitsremmers en hormonen bij jongeren zwak is.
Byrne & Gorin: 'Trans kinderen en het fabriceren van mensen' — een filosofische analyse (2026)
Filosofen Alex Byrne en Moti Gorin gebruiken in een academisch artikel (mei 2026) Ian Hackings concept 'making up people' om de hedendaagse 'trans-kind'-categorie te analyseren. Drie posities worden onderscheiden: trans-kinderen bestaan niet, ze bestaan natuurlijk, of ze worden 'gefabriceerd' door sociale processen. De auteurs neigen naar het derde standpunt: trans-kinderen hebben 'echte' identiteiten — maar de categorie ontstaat via institutionele classificatie (medisch, ouderlijk, mediaal).
Byrne & Gorin: 'Trans kinderen en het fabriceren van mensen' — een filosofische analyse (2026)
Filosofen Alex Byrne en Moti Gorin gebruiken in een academisch artikel (mei 2026) Ian Hackings concept 'making up people' om de hedendaagse 'trans-kind'-categorie te analyseren. Drie posities worden onderscheiden: trans-kinderen bestaan niet, ze bestaan natuurlijk, of ze worden 'gefabriceerd' door sociale processen. De auteurs neigen naar het derde standpunt: trans-kinderen hebben 'echte' identiteiten — maar de categorie ontstaat via institutionele classificatie (medisch, ouderlijk, mediaal).
Eerlijke competitie in de vrouwensport
Sportbonden worstelen met de vraag wie mag meedoen in de vrouwencategorie.
British Medical Association trekt verzet tegen Cass Review in
Op 7 mei 2026 publiceerde de British Medical Association haar evaluatie van het Cass Review. De BMA erkent dat Hilary Cass methodologisch is bevestigd, maar handhaaft haar verzet tegen het verbod op puberteitsremmers met beroep op klinische autonomie.