Artikelen uit 2025
Alle artikelen die in 2025 verschenen op de sites in het netwerk, nieuwste eerst. Elk stuk opent op de site waar het verschenen is.
2025: het jaar van de omslag in de genderzorg voor jongeren
2025 was een jaar van historische omslag in de genderzorg voor jongeren. Het VK verbood puberteitsblokkeerders permanent, het HHS-rapport concludeerde onvoldoende bewijs in de VS, Nieuw-Zeeland volgde met een nationaal verbod, de eerste malpractice-rechtszaak van een detransitioner werd gewonnen, en de NIH kreeg opdracht transspijt te onderzoeken. Een overzicht van de sleutelmomenten.
2025: het jaar van de omslag in de genderzorg voor jongeren
2025 was een jaar van historische omslag in de genderzorg voor jongeren. Het VK verbood puberteitsblokkeerders permanent, het HHS-rapport concludeerde onvoldoende bewijs in de VS, Nieuw-Zeeland volgde met een nationaal verbod, de eerste malpractice-rechtszaak van een detransitioner werd gewonnen, en de NIH kreeg opdracht transspijt te onderzoeken. Een overzicht van de sleutelmomenten.
Sánchez-Toscano e.a.: cohort 771 patiënten Cádiz-genderkliniek 2015–2023 (2025)
Esteban Sánchez-Toscano en collega's publiceren in december 2025 in Archives of Sexual Behavior een cohortstudie van 771 patiënten van de Cádiz-genderkliniek (Spanje, 2015–2023). 80,41% kreeg hormoonbehandeling, 7% puberteitsremmers, 25,6% borstchirurgie, 16,86% genitale chirurgie. Officieel slechts 1,17% detransitie met één rapport van spijt — maar de meting heeft methodische beperkingen.
Sánchez-Toscano e.a.: cohort 771 patiënten Cádiz-genderkliniek 2015–2023 (2025)
Esteban Sánchez-Toscano en collega's publiceren in december 2025 in Archives of Sexual Behavior een cohortstudie van 771 patiënten van de Cádiz-genderkliniek (Spanje, 2015–2023). 80,41% kreeg hormoonbehandeling, 7% puberteitsremmers, 25,6% borstchirurgie, 16,86% genitale chirurgie. Officieel slechts 1,17% detransitie met één rapport van spijt — maar de meting heeft methodische beperkingen.
Bayswater: opkomende veiligheidssignalen rond oestrogeen bij trans-identificerende mannen (2025)
Op 21 december 2025 belicht Bayswater Support een peer-reviewed artikel uit Discover Mental Health (2025) over de veiligheidssignalen rond oestrogeen bij trans-identificerende mannen. Naast bekende risico's (onvruchtbaarheid, trombose) noemen de auteurs opkomende zorgen: cardiovasculäire events, metabole disfunctie, auto-immuunziekten, bepaalde kankers en structurele hersenveranderingen. De risk-benefit blijft onzeker door gebrek aan lange-termijn data.
Bayswater: opkomende veiligheidssignalen rond oestrogeen bij trans-identificerende mannen (2025)
Op 21 december 2025 belicht Bayswater Support een peer-reviewed artikel uit Discover Mental Health (2025) over de veiligheidssignalen rond oestrogeen bij trans-identificerende mannen. Naast bekende risico's (onvruchtbaarheid, trombose) noemen de auteurs opkomende zorgen: cardiovasculäire events, metabole disfunctie, auto-immuunziekten, bepaalde kankers en structurele hersenveranderingen. De risk-benefit blijft onzeker door gebrek aan lange-termijn data.
De groeiende detrans-gemeenschap op Reddit
Op Reddit, YouTube en andere platforms vertellen steeds meer detransitioners hun verhaal. De gemeenschap groeit razendsnel — maar media en klinieken kijken weg.
Podcast (Finland): 'EU-gelijkheidsstrategie bevordert het recht van kinderen om gender te definiëren' (2025)
In het Finse M-Podi (20 december 2025) ontleedt Faika El-Nagashi hoe gender-identiteit-beleid Europese instituties heeft veroverd. Zij analyseert waarom uiteenlopende groepen instemmen met de beleidseisen van trans-identificerende mannen, de rol van bureaucratische elites, en wat zij 'mentale no-go-zones' noemt: thema's waarover binnen het beleidsapparaat niet meer mag worden nagedacht.
De groeiende detrans-gemeenschap op Reddit
Op Reddit, YouTube en andere platforms vertellen steeds meer detransitioners hun verhaal. De gemeenschap groeit razendsnel — maar media en klinieken kijken weg.
Podcast (Finland): 'EU-gelijkheidsstrategie bevordert het recht van kinderen om gender te definiëren' (2025)
In het Finse M-Podi (20 december 2025) ontleedt Faika El-Nagashi hoe gender-identiteit-beleid Europese instituties heeft veroverd. Zij analyseert waarom uiteenlopende groepen instemmen met de beleidseisen van trans-identificerende mannen, de rol van bureaucratische elites, en wat zij 'mentale no-go-zones' noemt: thema's waarover binnen het beleidsapparaat niet meer mag worden nagedacht.
Nieuw-Zeeland verbiedt puberteitsblokkeerders voor minderjarigen met genderdysforie (december 2025)
Op 19 november 2025 kondigde het Nieuw-Zeelandse Ministerie van Gezondheid een verbod aan op puberteitsblokkeerders voor minderjarigen met genderdysforie, van kracht per 19 december 2025. Bestaande patiënten kunnen hun behandeling voortzetten; het middel blijft ook beschikbaar voor andere toepassingen, zoals vroege puberteit. Nieuw-Zeeland sluit zich hiermee aan bij een groeiende lijst westerse landen die genderzorg bij minderjarigen beperken.
Duitsland: voorstel Noordrijn-Westfalen om mannen in vrouwengevangenissen te plaatsen wekt alarm (2025)
Op 19 december 2025 documenteerde Athena Forum een wetsvoorstel in Noordrijn-Westfalen — de meest bevolkte Duitse deelstaat — om gedetineerden te huisvesten op basis van gender-identiteit, niet biologisch geslacht. De juridische basis: de Duitse zelf-identificatie-wet van 2024. Internationale normen (UN Bangkok Rules) vereisen sex-gescheiden voorzieningen. Reeds in 2024 vond minstens één gedocumenteerde aanranding in een NRW-vrouweninrichting plaats door een trans-identificerende man.
Nieuw-Zeeland verbiedt puberteitsblokkeerders voor minderjarigen met genderdysforie (december 2025)
Op 19 november 2025 kondigde het Nieuw-Zeelandse Ministerie van Gezondheid een verbod aan op puberteitsblokkeerders voor minderjarigen met genderdysforie, van kracht per 19 december 2025. Bestaande patiënten kunnen hun behandeling voortzetten; het middel blijft ook beschikbaar voor andere toepassingen, zoals vroege puberteit. Nieuw-Zeeland sluit zich hiermee aan bij een groeiende lijst westerse landen die genderzorg bij minderjarigen beperken.
Duitsland: voorstel Noordrijn-Westfalen om mannen in vrouwengevangenissen te plaatsen wekt alarm (2025)
Op 19 december 2025 documenteerde Athena Forum een wetsvoorstel in Noordrijn-Westfalen — de meest bevolkte Duitse deelstaat — om gedetineerden te huisvesten op basis van gender-identiteit, niet biologisch geslacht. De juridische basis: de Duitse zelf-identificatie-wet van 2024. Internationale normen (UN Bangkok Rules) vereisen sex-gescheiden voorzieningen. Reeds in 2024 vond minstens één gedocumenteerde aanranding in een NRW-vrouweninrichting plaats door een trans-identificerende man.
Levy Review (2025): NHS genderkliniek-wachtlijsten kunnen oplopen tot 15 jaar — geen uitkomstdata, geen toezicht
De Levy Review (2025) toont aan dat de NHS-volwassenengenderzorg structureel tekortschiet. Wachttijden oplopen tot 15 jaar. Geen kwaliteitsdata. 57% van de nieuwe aanmeldingen is 18-25 jaar oud. Junior personeel voert eerste beoordelingen uit zonder supervisie. De review doet 20 aanbevelingen, maar gaat niet in op de vraag of de behandelingen zelf veilig zijn.
Levy Review (2025): NHS genderkliniek-wachtlijsten kunnen oplopen tot 15 jaar — geen uitkomstdata, geen toezicht
De Levy Review (2025) toont aan dat de NHS-volwassenengenderzorg structureel tekortschiet. Wachttijden oplopen tot 15 jaar. Geen kwaliteitsdata. 57% van de nieuwe aanmeldingen is 18-25 jaar oud. Junior personeel voert eerste beoordelingen uit zonder supervisie. De review doet 20 aanbevelingen, maar gaat niet in op de vraag of de behandelingen zelf veilig zijn.
Athena Forum dient formele vraag in bij Europese Commissie over uitspraken over zelf-ID (2025)
Op 13 december 2025 diende Athena Forum een formeel verzoek tot opheldering in bij de Europese Commissie. Aanleiding: publieke uitspraken van EC-functionarissen — onder meer tijdens een webinar over gender mainstreaming op 12 maart 2024, op minuut 15:20 in de officiële opname — dat individuen hun geslacht kunnen kiezen of veranderen. Athena vraagt om de juridische basis, de verenigbaarheid met EU-recht, en de gevolgen voor het verzamelen van geslachtsgegevens.
Athena Forum dient formele vraag in bij Europese Commissie over uitspraken over zelf-ID (2025)
Op 13 december 2025 diende Athena Forum een formeel verzoek tot opheldering in bij de Europese Commissie. Aanleiding: publieke uitspraken van EC-functionarissen — onder meer tijdens een webinar over gender mainstreaming op 12 maart 2024, op minuut 15:20 in de officiële opname — dat individuen hun geslacht kunnen kiezen of veranderen. Athena vraagt om de juridische basis, de verenigbaarheid met EU-recht, en de gevolgen voor het verzamelen van geslachtsgegevens.
Podcast WRN: vrouwenrechten-organisaties zijn losgekomen van hun oorspronkelijke missie (2025)
Op 9 december 2025 analyseert Faika El-Nagashi in een webinar van het Britse Women's Rights Network hoe vrouwenrechten-organisaties zijn losgeraakt van hun oorspronkelijke missie door Europese queer mainstreaming.
Podcast WRN: vrouwenrechten-organisaties zijn losgekomen van hun oorspronkelijke missie (2025)
Op 9 december 2025 analyseert Faika El-Nagashi in een webinar van het Britse Women's Rights Network hoe vrouwenrechten-organisaties zijn losgeraakt van hun oorspronkelijke missie door Europese queer mainstreaming.
Sarah Ditum: van de Pathways Trial zullen we niets nieuws leren
In een column in The Times (28 november 2025) stelt Sarah Ditum dat de Britse Pathways Trial — een driedelig onderzoek van King's College London met 226 adolescenten op puberteitsremmers — geen nuttige uitkomsten zal opleveren. De deelnemers geloven al dat medicatie de oplossing is, waardoor de studie de verkeerde vraag stelt.
Sarah Ditum: van de Pathways Trial zullen we niets nieuws leren
In een column in The Times (28 november 2025) stelt Sarah Ditum dat de Britse Pathways Trial — een driedelig onderzoek van King's College London met 226 adolescenten op puberteitsremmers — geen nuttige uitkomsten zal opleveren. De deelnemers geloven al dat medicatie de oplossing is, waardoor de studie de verkeerde vraag stelt.
Zweden en Denemarken stoppen transitie
De Scandinavische landen trekken de rem stevig aan op medische transitie voor minderjarigen vanwege onvoldoende bewijs. Nederland wacht nog af.
Zweden en Denemarken stoppen transitie
De Scandinavische landen trekken de rem stevig aan op medische transitie voor minderjarigen vanwege onvoldoende bewijs. Nederland wacht nog af.
NHS Engeland ontwikkelt voor het eerst een officieel zorgpad voor detransitioners
NHS Engeland startte in 2025 een consultatie voor een klinisch zorgpad voor detransitioners. Eerder bestond er geen gestructureerde nazorg. Het zorgpad is een directe uitkomst van het Cass Review en de sluiting van de Tavistock GIDS in april 2024.
NHS Engeland ontwikkelt voor het eerst een officieel zorgpad voor detransitioners
NHS Engeland startte in 2025 een consultatie voor een klinisch zorgpad voor detransitioners. Eerder bestond er geen gestructureerde nazorg. Het zorgpad is een directe uitkomst van het Cass Review en de sluiting van de Tavistock GIDS in april 2024.
Athena Forum: drie lobbies samen — trans-, prostitutie- en draagmoederlobbys onder de paraplu mensenrechten (2025)
Op 25 november 2025 publiceerde Athena Forum 'The new human rights industry'. De analyse documenteert hoe drie convergerende lobbies — trans, prostitutie en commercieel draagmoederschap — onder het label 'mensenrechten' samenwerken. Genoemde organisaties: ILGA-Europe, Planned Parenthood Federation, Amnesty International. De kritiek: 'mannelijke dominantie wordt geherbrand als gelijkheid, uitbuiting als zelfbeschikking'.
Athena Forum: drie lobbies samen — trans-, prostitutie- en draagmoederlobbys onder de paraplu mensenrechten (2025)
Op 25 november 2025 publiceerde Athena Forum 'The new human rights industry'. De analyse documenteert hoe drie convergerende lobbies — trans, prostitutie en commercieel draagmoederschap — onder het label 'mensenrechten' samenwerken. Genoemde organisaties: ILGA-Europe, Planned Parenthood Federation, Amnesty International. De kritiek: 'mannelijke dominantie wordt geherbrand als gelijkheid, uitbuiting als zelfbeschikking'.
Sociale besmetting bij genderdysforie
ROGD — Rapid Onset Gender Dysphoria — beschrijft het verschijnsel dat genderdysphorie in groepen gelijktijdig opduikt. Het concept is omstreden, maar de onderliggende patronen zijn reël.
DARE-studie: het grootste onderzoek ooit naar detransitie identificeert vier paden — en alarmeert over jongeren die als minderjarige operaties ondergingen
De DARE-studie (MacKinnon, York University, november 2025) ondervroeg 957 detransitioners in de VS en Canada en identificeerde via latente klasse-analyse vier paden naar detransitie. Klasse A (33%) zijn jonge AFAB personen die als minderjarige een operatie ondergingen — met de hoogste beslissingsspijt van alle groepen.
Sociale besmetting bij genderdysforie
ROGD — Rapid Onset Gender Dysphoria — beschrijft het verschijnsel dat genderdysphorie in groepen gelijktijdig opduikt. Het concept is omstreden, maar de onderliggende patronen zijn reël.
DARE-studie: het grootste onderzoek ooit naar detransitie identificeert vier paden — en alarmeert over jongeren die als minderjarige operaties ondergingen
De DARE-studie (MacKinnon, York University, november 2025) ondervroeg 957 detransitioners in de VS en Canada en identificeerde via latente klasse-analyse vier paden naar detransitie. Klasse A (33%) zijn jonge AFAB personen die als minderjarige een operatie ondergingen — met de hoogste beslissingsspijt van alle groepen.
Transgender in de sport in Nederland: de casussen, het bondsbeleid en een debat dat laat op gang kwam
In Nederland ontbreekt een centrale regel voor transgender deelname aan de vrouwensport. Wat regelen de bonden, wat doet NOC*NSF, en waarom kwam het debat hier veel later op gang dan elders?
Transgender in de Nederlandse sport: casussen, bondsbeleid en een debat dat laat op gang kwam
Nederland heeft geen centrale regelgeving voor transgender deelname in de vrouwensport. Het debat laaide laat op, gevoelige kwesties worden liever in stilte opgelost, en de breedtesport — waar vrijwel alles speelt — valt in een beleidsmatig gat.
Athena Forum: ontwikkelingssector verschuift van vrouwenrechten naar 'gender-identiteit' (2025)
Op 14 november 2025 publiceerde Athena Forum 'Development without women?'. De analyse documenteert hoe het CEDAW-kader (op geslacht gebaseerde rechten) systematisch wordt vervangen door 'gender-identiteit'-kaders bij internationale donoren en NGO's. Bij COP30 ontstond conflict over of klimaatbeleid biologisch geslacht of brede gender-identiteit moet hanteren. AWID — historisch een vrouwenorganisatie — verbreedde naar 'gender justice'. Traditionele vrouwenorganisaties verliezen budget.
Athena Forum: ontwikkelingssector verschuift van vrouwenrechten naar 'gender-identiteit' (2025)
Op 14 november 2025 publiceerde Athena Forum 'Development without women?'. De analyse documenteert hoe het CEDAW-kader (op geslacht gebaseerde rechten) systematisch wordt vervangen door 'gender-identiteit'-kaders bij internationale donoren en NGO's. Bij COP30 ontstond conflict over of klimaatbeleid biologisch geslacht of brede gender-identiteit moet hanteren. AWID — historisch een vrouwenorganisatie — verbreedde naar 'gender justice'. Traditionele vrouwenorganisaties verliezen budget.
De kinderkrant doet aan Transgender Awareness Week — voorlichting of werving?
Kidsweek, de krant voor kinderen van 7 tot 13 jaar, liet aan de vooravond van Transgender Awareness Week kinderen vertellen hoe het is om transgender te zijn. Eén perspectief, geen onderzoek, geen ouders aan het woord. Zo ziet genderpropaganda voor de allerjongsten eruit.
"Ze detransitioneerde op 20 — en is nog steeds bang voor haar recht op zorg" (19th News, 2025)
In november 2025 publiceerde 19th News het verhaal van Ara Kareis (22), die als tiener medisch transitioneerde en later detransitioneerde. Ze had gewild dat haar meer tijd en meer opties waren geboden vóór de chirurgische ingrepen. Nu worstelt ze ook met de vraag hoe toekomstig beleid haar toegang tot zorg voor de gevolgen van haar transitie zal beïnvloeden.
"Ze detransitioneerde op 20 — en is nog steeds bang voor haar recht op zorg" (19th News, 2025)
In november 2025 publiceerde 19th News het verhaal van Ara Kareis (22), die als tiener medisch transitioneerde en later detransitioneerde. Ze had gewild dat haar meer tijd en meer opties waren geboden vóór de chirurgische ingrepen. Nu worstelt ze ook met de vraag hoe toekomstig beleid haar toegang tot zorg voor de gevolgen van haar transitie zal beïnvloeden.
Groot detransitie-onderzoek: een derde heeft hoog spijt
Nieuw onderzoek van York University (2025) onder 957 detransitioners laat zien dat 33% hoge spijt ervaart van de transitiebeslissing — met name jonge vrouwen die vroeg begonnen.
Vruchtbaarheid verloren door transitie
Veel mensen die op jonge leeftijd beginnen met medische transitie, ontdekken later dat ze onvruchtbaar zijn. Klinieken informeren hier niet altijd proactief over.
Groot detransitie-onderzoek: een derde heeft hoog spijt
Nieuw onderzoek van York University (2025) onder 957 detransitioners laat zien dat 33% hoge spijt ervaart van de transitiebeslissing — met name jonge vrouwen die vroeg begonnen.
Vruchtbaarheid verloren door transitie
Veel mensen die op jonge leeftijd beginnen met medische transitie, ontdekken later dat ze onvruchtbaar zijn. Klinieken informeren hier niet altijd proactief over.
Detransitie is zeldzaam, maar drijft toch anti-trans beleid aan (2025)
In november 2025 publiceerde 19th News een analyse van hoe detransitie als politiek argument functioneert. Hoewel detransitie statistisch zeldzaam is, heeft het een buitenproportionele invloed op beleidsvorming rond genderzorg. De analyse belicht de spanning tussen statistische zeldzaamheid en de reële ernst van individuele ervaringen.
Detransitie is zeldzaam, maar drijft toch anti-trans beleid aan (2025)
In november 2025 publiceerde 19th News een analyse van hoe detransitie als politiek argument functioneert. Hoewel detransitie statistisch zeldzaam is, heeft het een buitenproportionele invloed op beleidsvorming rond genderzorg. De analyse belicht de spanning tussen statistische zeldzaamheid en de reële ernst van individuele ervaringen.
Letland trekt zich terug uit Istanbul-Conventie — vier landen, één patroon (2025)
Op 30 oktober 2025 stemde het Letse parlement voor uittreding uit de Istanbul-Conventie. Het is het vierde land — na Bulgarije, Slowakije en Hongarije. De officiele reden is steeds dezelfde: niet de bescherming tegen mannelijk geweld, maar de in het verdrag gebruikte 'gender-identiteit'-terminologie. Wat als beschermend instrument is bedoeld, scheurt politieke meerderheden uiteen.
Letland trekt zich terug uit Istanbul-Conventie — vier landen, één patroon (2025)
Op 30 oktober 2025 stemde het Letse parlement voor uittreding uit de Istanbul-Conventie. Het is het vierde land — na Bulgarije, Slowakije en Hongarije. De officiele reden is steeds dezelfde: niet de bescherming tegen mannelijk geweld, maar de in het verdrag gebruikte 'gender-identiteit'-terminologie. Wat als beschermend instrument is bedoeld, scheurt politieke meerderheden uiteen.
Podcast MrMenno (Battle of Ideas London): 'Europa's trans-agenda is net extremer geworden' (2025)
Bij de Battle of Ideas in Londen (26 oktober 2025) interviewt YouTube-host MrMenno Athena Forum-directeur Faika El-Nagashi over de EU LGBTIQ+ Strategy. El-Nagashi positioneert de strategie als 'een complete aanval op op geslacht gebaseerde rechten en democratie'. Het gesprek gaat ook over haar politieke achtergrond en hoe pogingen om haar te 'silencen' juist haar vastberadenheid hebben versterkt.
Podcast MrMenno (Battle of Ideas London): 'Europa's trans-agenda is net extremer geworden' (2025)
Bij de Battle of Ideas in Londen (26 oktober 2025) interviewt YouTube-host MrMenno Athena Forum-directeur Faika El-Nagashi over de EU LGBTIQ+ Strategy. El-Nagashi positioneert de strategie als 'een complete aanval op op geslacht gebaseerde rechten en democratie'. Het gesprek gaat ook over haar politieke achtergrond en hoe pogingen om haar te 'silencen' juist haar vastberadenheid hebben versterkt.
Breedtesport of topsport: waar ligt de grens in het transgenderbeleid van sportbonden?
Veel bonden regelen alleen de topsport en laten de breedtesport vrij. Maar bij prijzengeld, promotie en kampioenschappen blijkt die grens in de praktijk nauwelijks te trekken.